Τετάρτη, 9 Οκτωβρίου 2019

Αποκάλυψη ΕΤ: Ποιες δαπάνες θα μετρούν για το αφορολόγητο από το 2020 [πίνακας]

 

 

 




ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΛΑΙΤΣΑΚΗΣ
Οι παγίδες στη νέα ρύθμιση για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες και ανέργους. Πόσα έξοδα πρέπει να κάνει κάθε νοικοκυριό με πλαστικό χρήμα
Τα μυστικά και τις παγίδες που κρύβει για εκατομμύρια μισθωτούς, συνταξιούχους, κατ’ επάγγελμα αγρότες, ανέργους, περιστασιακά απασχολούμενους και πολλούς άλλους φορολογούμενους η νέα ρύθμιση της κυβέρνησης για την κατοχύρωση του αφορολόγητου ορίου εισοδήματος αποκαλύπτει ο «Ε.Τ.», παρουσιάζοντας αναλυτικά όλα όσα πρόκειται να εφαρμοστούν από την 1η-1-2020.

Η νέα ρύθμιση προβλέπει, για κάθε φυσικό πρόσωπο που φορολογείται ως μισθωτός ή συνταξιούχος, αύξηση του συνολικού ύψους των δαπανών που πρέπει να εξοφλεί με πλαστικό χρήμα ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή με μετρητά (κατόπιν έκδοσης αποδείξεων), από τα επίπεδα του 10%-20% στο επίπεδο του 30% του ετήσιου ατομικού εισοδήματος.
Στις δαπάνες που θα λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη του αυξημένου αυτού ποσοστού περιλαμβάνονται τα περισσότερα από τα καθημερινά, μηνιαία και ετήσια έξοδα κάθε νοικοκυριού, όπως οι δαπάνες για αγορές τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών ειδών, τσιγάρων, ειδών υγιεινής και καθαριότητος, για αγορές ηλεκτρικών, ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών ειδών οικιακής χρήσης, καθώς και τα έξοδα για πληρωμές λογαριασμών
ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, για δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις, ιατρικές εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα. Εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του Δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές περιουσιακών στοιχείων μεγάλης αξίας, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων. Σε περίπτωση μη κάλυψης του ποσοστού 30%, το ακάλυπτο ποσό θα φορολογείται με αυξημένο συντελεστή που θα καθοριστεί στο 26%.

Σύμφωνα, ειδικότερα, με τη νομοθετική ρύθμιση που προωθεί το υπουργείο Οικονομικών αλλά και με βάση τα όσα ήδη ισχύουν και θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται και μετά την 31η-12-2019:

1) Κάθε μισθωτός, συνταξιούχος και κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, για να κατοχυρώσει το αφορολόγητο όριο εισοδήματος των 8.636-12.000 ευρώ, θα πρέπει να πραγματοποιήσει εντός του έτους 2020 δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών συνολικού ύψους ίσου με το 30% του ετήσιου ατομικού εισοδήματός του. Οι δαπάνες αυτές για να αναγνωριστούν θα πρέπει να εξοφληθούν με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (προπληρωμένες κάρτες, πληρωμές μέσω e-banking κ.λπ.). Ειδικά για φορολογούμενους που ανήκουν σε ορισμένες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι, οι ανάπηροι, οι άνεργοι, οι περιστασιακά απασχολούμενοι και οι πρόσφυγες, καθώς και για ορισμένες άλλες ομάδες πολιτών, προβλέπεται εξαίρεση από την υποχρέωση εξόφλησης των δαπανών αυτών με κάρτες ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Για τις περιπτώσεις των φορολογουμένων αυτών ισχύει η δυνατότητα εξόφλησης των δαπανών που απαιτούνται για την κατοχύρωση της ετήσιας έκπτωσης φόρου με μετρητά, αλλά και η υποχρέωση συλλογής και διακράτησης των σχετικών αποδείξεων λιανικών συναλλαγών.
2) Στις δαπάνες που «μετρούν» για την κατοχύρωση του αφορολογήτου περιλαμβάνονται όλα σχεδόν τα έξοδα για αγορές αγαθών και λήψη υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, αναγνωρίζονται δαπάνες που αφορούν σε αγαθά και υπηρεσίες των παρακάτω κατηγοριών:
Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά: Ψωμί, δημητριακά, ρύζι, ζυμαρικά, κρέας, ψάρια, αλλαντικά, γαλακτοκομικά, έλαια, φρούτα, λαχανικά, σοκολάτες, γλυκά, παγωτά, χυμοί, νερό, αναψυκτικά κ.λπ.
Αλκοολούχα ποτά και καπνός: Αλκοολούχα, οινοπνευματώδη ποτά, κρασιά, μπίρες, καπνός, τσιγάρα, πούρα, πουράκια.
Ενδυση και υπόδηση: Υφάσματα, ενδύματα, καθαρισμός και μεταποίηση ενδυμάτων, παπούτσια, επιδιορθώσεις υποδημάτων.
Στέγαση: Ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση, φυσικό αέριο, υγραέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, αποχέτευση, κοινόχρηστα, δημοτικά τέλη, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, εργασίες υδραυλικού, ηλεκτρολόγου, ελαιοχρωματιστή κ.λπ., υπηρεσίες για τη συντήρηση πολυκατοικιών. Περιλαμβάνονται δηλαδή όλες οι δαπάνες για την πληρωμή λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, καθώς και όλα τα έξοδα επισκευής και συντήρησης κατοικιών.
Διαρκή αγαθά, είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες: Επιπλα, διακοσμητικά είδη, έπιπλα κήπου, φωτιστικά, χαλιά, μοκέτες, κουρτίνες, κλινοσκεπάσματα, οικιακές συσκευές, ψυγεία, πλυντήρια, ηλεκτρικές κουζίνες, κλιματιστικά, συσκευές θέρμανσης, εργαλεία, υπηρεσίες καθαρισμού, είδη καθαρισμού κ.ά., καθώς και επισκευές όλων αυτών των ειδών.
Μεταφορές: Ποδήλατα, ανταλλακτικά και αξεσουάρ αυτοκινήτου, καύσιμα, λιπαντικά, μίσθωση γκαράζ και χώρων στάθμευσης, μαθήματα οδήγησης, εισιτήρια τρένων, λεωφορείων, ταξί, αεροπλάνων και πλοίων.
Επικοινωνίες: Κινητή και σταθερή τηλεφωνία, σύνδεση Internet, ταχυδρομικές υπηρεσίες.
Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες: Υπολογιστές, κάμερες, μουσικά όργανα, άνθη, κατοικίδια ζώα, αθλητικές δραστηριότητες, θέατρα, κινηματογράφοι, συναυλίες, μουσεία, βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, πακέτα διακοπών.
Εκπαίδευση: Δίδακτρα για προσχολική, πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Ξενοδοχεία, καφέ, εστιατόρια, κυλικεία.
Υγεία: Εξοδα ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης (πληρωμές για αμοιβές γιατρών κατόπιν επισκέψεων, έξοδα για νοσήλια, εξετάσεις σε διαγνωστικά κέντρα, φάρμακα, φαρμακευτικά είδη κ.λπ.). Περιλαμβάνονται επίσης: φακοί επαφής και υγρά καθαρισμού, τεστ εγκυμοσύνης, προφυλακτικά, οινόπνευμα καθαρό, ιατρικά προϊόντα, γυαλιά μυωπίας, πατερίτσες, πιεσόμετρα, ζώνες παθήσεων, θεραπευτικές συσκευές και εξοπλισμός, οδοντιατρικές υπηρεσίες (σφράγισμα, λεύκανση, καθαρισμός δοντιών, τοποθέτηση θήκης), μικροβιολογικές εξετάσεις, υπηρεσίες φυσιοθεραπείας κ.ά.
Αλλα αγαθά και υπηρεσίες: Κουρεία, κομμωτήρια, κοσμήματα, ρολόγια, είδη για μωρά, οίκοι ευγηρίας και ιδρύματα για άτομα με ειδικές ανάγκες, υπηρεσίες για βοήθεια στο σπίτι, ασφάλιστρα κατοικίας, ασφάλιστρα ζωής και υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.
Δαπάνες που εξαιρούνται
3) Εξαιρούνται και δεν περιλαμβάνονται στις δαπάνες που αναγνωρίζονται για την κατοχύρωση του αφορολογήτου:
– Τα ενοίκια
– Τα τέλη κυκλοφορίας
– Οι αγορές οχημάτων (αυτοκινήτων, δίκυκλων)
– Οι αγορές σκαφών, αεροπλάνων και αεροσκαφών.
– Οι αγορές κατοικιών, οικοπέδων και λοιπών ακινήτων.
– Οι πληρωμές φόρων
– Οι πληρωμές δόσεων δανείων
– Οι αγορές επενδυτικών προϊόντων (μετοχών, ομολόγων κ.λπ.).
Η παγίδα των τεκμηρίων
4) Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία το τεκμαρτό εισόδημα, δηλαδή αυτό που προκύπτει από την εφαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, είναι μεγαλύτερο του δηλωθέντος και η επιπλέον διαφορά δεν καλύπτεται από τον φορολογούμενο με ποσά δηλωθέντα στον πίνακα 6 της φορολογικής δήλωσης, το ύψος της ετήσιας δαπάνης για αγορές αγαθών και λήψη υπηρεσιών που πρέπει να έχει εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή με μετρητά, για να κατοχυρωθεί το αφορολόγητο, θα προσδιορίζεται ως ποσοστό 30% επί του (υψηλότερου) τεκμαρτού κι όχι επί του (χαμηλότερου) δηλωθέντος εισοδήματος. Π.χ. εάν το συνολικό πραγματικό εισόδημα ενός φορολογούμενου είναι 10.000 ευρώ και το τεκμαρτό είναι 15.000 ευρώ, τότε το συνολικό ποσό των δαπανών που πρέπει να εξοφλήσει το 2020 είτε με ηλεκτρονικά μέσα είτε με μετρητά δεν ανέρχεται σε 3.000 ευρώ (30% x 10.000 ευρώ), αλλά σε 4.500 ευρώ (30% x 15.000 ευρώ).
5) Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία ο φορολογούμενος δεν θα έχει πραγματοποιήσει το απαιτούμενο συνολικό ποσό δαπανών, το «ακάλυπτο» ποσό θα φορολογείται με 26% για το έτος 2020. Π.χ. σε περίπτωση που το ετήσιο ατομικό εισόδημα ανέρχεται σε 10.000 ευρώ, το απαιτούμενο ποσό δαπανών έτους 2020 για την κατοχύρωση της έκπτωσης φόρου ανέρχεται σε 3.000 ευρώ (30% των 10.000 ευρώ). Αν ο φορολογούμενος που έχει αυτό το εισόδημα πραγματοποιήσει συνολικό ποσό δαπανών 1.000 ευρώ, τότε θα χρεωθεί με επιπλέον φόρο 26% επί της «ακάλυπτης» διαφοράς των 2.000 ευρώ, δηλαδή θα κληθεί να καταβάλει επιπλέον φόρο 520 ευρώ (2.000 ευρώ x 26%).
Οι εξαιρέσεις που παράγουν άλλες… υποχρεώσεις
6) Από την υποχρέωση να έχουν εξοφλήσει με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή e-banking) τις δαπάνες που κατοχυρώνουν το αφορολόγητο εξαιρούνται (εφόσον τα πραγματικά ή τεκμαρτά εισοδήματά τους θα φορολογηθούν με την κλίμακα υπολογισμού του φόρου για τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις):
α) Φορολογούμενοι 70 ετών και άνω.
β) Aτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω.
γ) Φορολογούμενοι που βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση.
δ) Φορολογικοί κάτοικοι της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ, που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα και φορολογούνται με την κλίμακα από μισθωτή εργασία και συντάξεις.
ε) Δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή, καθώς και φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας που διαβιούν ή εργάζονται στην αλλοδαπή.
στ) Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών και συνταξιούχων.
ζ) Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.
η) Οι φορολογούμενοι που δεν έχουν εισόδημα από καμία κατηγορία ή έχουν εισόδημα μόνο από κεφάλαιο (από ακίνητα, τόκους καταθέσεων κ.λπ.) ή και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ.
θ) Πολίτες των οποίων το ετήσιο πραγματικό εισόδημα του έτους 2018 δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ και το ετήσιο τεκμαρτό τους εισόδημα για το ίδιο έτος δεν υπερβαίνει τις 9.500 ευρώ. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται και οι περιστασιακά απασχολούμενοι.
ι) Υπήκοοι τρίτων χωρών που αιτούνται ή/και λαμβάνουν διεθνή προστασία από την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
ια) Οι φορολογούμενοι που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ, για τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματός τους.
ιβ) Οι φορολογούμενοι που είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ).
ιγ) Οι υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία.
ιδ) Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (πέραν των 6 μηνών).
Κάθε φορολογούμενος που υπάγεται σε μία από τις παραπάνω 14 περιπτώσεις «εξαιρέσεων» οφείλει, ωστόσο, να καλύψει το 30% του ετήσιου -δηλωθέντος ή τεκμαρτού- εισοδήματος με δαπάνες αγοράς και παροχής υπηρεσιών, εξοφληθείσες με μετρητά. Για το λόγο αυτόν πρέπει να συγκεντρώσει και να διαφυλάξει τις αποδείξεις των δαπανών αυτών στην κατοικία του, ώστε να είναι σε θέση να τις προσκομίσει στις αρμόδιες φορολογικές αρχές σε περίπτωση που του ζητηθούν για έλεγχο.
Οι πλήρεις εξαιρέσεις
7) Από την υποχρέωση να έχουν εξοφλήσει είτε με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή e-banking) είτε με μετρητά τις δαπάνες που κατοχυρώνουν το αφορολόγητο εξαιρούνται οι υπάλληλοι του υπουργείου Εξωτερικών, οι στρατιωτικοί που υπηρετούν στην αλλοδαπή, οι υπηρετούντες στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όσοι διαμένουν σε οίκους ευγηρίας ή σε ψυχιατρικά καταστήματα, καθώς επίσης και οι φυλακισμένοι.

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου