Τετάρτη 2 Απριλίου 2014

H ΑΡΕΤΗ κατά τον Ι. Χρυσόστομο - υπό Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ευαγγέλου Στ. Γκιουζέλη Προϊσταμένου Μητροπολιτικού Ι.Ν. Αγ. Βησσαρίωνος Καλαμπάκας

Στη ζωή μας μπορούμε να επιδιώκουμε ό,τι καλύτερο μπορεί να υπάρχει για την ευημερία μας, αλλά είναι άραγε αρκετό αυτό; Πρέπει να κοιτάμε μόνο τα υλικά πράγματα, το πώς θα ντυθούμε ή τι θα φάμε και κυρίως πώς θα διασκεδάσουμε καλύτερα; Όχι βέβαια. Πρέπει να σκεπτόμαστε και την απόκτηση πνευματικής ευμάρειας, δηλ. ΑΡΕΤΗΣ.
Γι’ αυτό θ’ αφήσουμε να δώσει απάντηση πάλι ο ι. Χρυσόστομος υποδεικνύοντάς μας πώς θα αποκτήσουμε ΑΡΕΤΗ...



ΟΡΙΣΜΟΣ

Η Αρετή κατά τον ι. Πατέρα είναι κυρίως η ακριβής τήρηση των αληθειών της πίστεως και ο ορθός τρόπος ζωής: «Τι λοιπόν είναι η αρετή των ανθρώπων; Δεν είναι τα χρήματα για να φοβηθείς τη φτώχεια, ούτε η υγεία, για να φοβηθείς την αρρώστια ... ούτε η ανέμελη ζωή, για να σου προξενήσει θάνατο..., αλλά αρετή είναι η ακριβής τήρηση των αληθειών της πίστεως και ο ορθός τρόπος ζωής».
Βλέποντας τον τρόπο ανάλυσης του ορισμού της Αρετής, θα λέγαμε πως για τα σημερινά δεδομένα έχει απήχηση. Είμαστε οι περισσότεροι σήμερα εγκλωβισμένοι στον εαυτό μας και  προσπαθούμε με κάθε τρόπο να φανούμε στους άλλους ότι δεν έχουμε ανάγκη για τίποτα ή ότι δεν μας μέλλει για ό,τι συμβαίνει γύρω μας, ενώ στην  πραγματικότητα μας απασχολεί το γεγονός με ποιόν τρόπο θα γίνουμε γνωστοί και διάσημοι.
Δεν είναι λίγες οι φορές που ο καθένας μας επιχειρεί πράγματα που να κάνουν εντύπωση, ώστε να παραληρούμε στη σκέψη της φιλοδοξίας. Μ' αυτό τον τρόπο ξεφεύγουμε από το αληθινό νόημα της Αρετής και δεν τηρούμε τις αλήθειες της πίστης μας, ούτε έχουμε ορθό τρόπο ζωής. Με το να λέμε πως τηρούμε την πίστη μας στο Θεό εννοούμε πως θα έχουμε πλήρη γνώση της Αρετής διότι είναι έμφυτη.

ΕΜΦΥΤΗ Η ΓΝΩΣΗ ΤΗΣ
Πραγματικά είναι έμφυτη η γνώση της, διότι συνυπάρχει και γίνεται ένα με την Αγάπη. Ο ενάρετος άνθρωπος αγαπά τον συνάνθρωπό του: «Πάν ζώον αγαπά το όμοιον αυτού, και άνθρωπος τον πλησίον αυτού». (Σοφ. Σειρ. 13,15) Δηλ. όπως κάθε ζωντανό προσκολλάται από αγάπη στο όμοιό του, έτσι και ο ενάρετος άνθρωπος αγαπά τον πλησίον του, διότι αγαπά το Θεό.
Ακόμη είναι έμφυτη, διότι καταλαβαίνουμε πιο είναι το καλό και πιο το κακό! Τι πρέπει να κάνουμε και τι δεν πρέπει! Άλλωστε πώς δημιουργήθηκαν οι νόμοι και τα δικαστήρια, τα οποία ρυθμίζουν τον τρόπο ζωής μας και μας υποδεικνύουν το σεβασμό στην ελευθερία του διπλανού μας. Δηλ. υπάρχουν όρια στην ελευθερία και δεν πρέπει να προσβάλλουμε ό,τι είναι κτήμα του διπλανού μας.
Αυτό επιδιώκεται με την ελεύθερη βούλησή μας και μάλιστα όταν αυτή γίνεται συνειδησιακά. Διότι σκεπτόμενοι συνειδησιακά αποκτούμε την αρετή νιώθοντας την εσωτερική ευφροσύνη και την μεγάλη εσωτερική ευχαρίστηση, ώστε να μη μπορούμε να την περιγράψουμε, «γιατί», λέγει ο ι. Πατήρ «τίποτε δεν είναι πιο γλυκό και ευχάριστο από την αγαθή συνείδηση και τη χρηστή ελπίδα».  
Αφού λοιπόν είναι έμφυτη η γνώση της αρετής και δεμένη άρρηκτα με την συνείδηση για καλύτερη εφαρμογή στη ζωή μας, τότε θα λέγαμε πως έχει το σκοπό, χαρακτηριστικά και πηγή της.

ΣΚΟΠΟΣ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΠΗΓΗ
Έχοντας υπ’ όψιν τον ορισμό της αρετής, το ότι δηλ. εφαρμόζεται συνειδησιακά και δημιουργεί ό,τι πιο γλυκό και ευχάριστο στην ψυχή μας, συμπεραίνουμε ότι σκοπός της είναι να οδηγούμαστε από καθαρή αγάπη στο Χριστό. Και «όταν ασκούμε την αρετή κυρίως να έχουμε ως στόχο, να λάβουμε έπαινο από τον αληθινό Θεό και να μη λογαριάζουμε καθόλου τη φήμη που προέρχεται από τους ανθρώπους». Είναι σωστή αυτή η παρατήρηση, διότι οι περισσότεροι επιδιώκουμε ανθρωπίνως την υστεροφημία, δηλ. επιδιώκουμε κάνοντας οτιδήποτε προς επίδειξη. Αλλ’ αυτό είναι κολάσιμο, γιατί θεωρείται παρακοή στο θέλημα του Θεού. Δεν γίνεται καθαρά από αγάπη, αλλά από συμφέρον.
Αλλά για να μη γίνει αυτό θα πρέπει να δούμε κάποια χαρακτηριστικά της και αυτά είναι η γενναιότητα της ψυχής, η αθόρυβη κίνησή της, το ότι είναι συνώνυμη του φωτός, της σοφίας, του αδαπάνητου πλούτου και της ομορφιάς του ουρανού. Ακόμη  είναι αθάνατη, αμάραντη, αιώνιο κτήμα και αιώνιος θησαυρός. Όλα αυτά όμως έχουν την πηγή τους. Και πηγή όλων είναι η Ταπεινοφροσύνη. Αυτή δίδαξε ο Χριστός στη γη και την κληροδότησε στους Αποστόλους του κι εκείνοι στους διαδόχους τους.
Πόσοι όμως ανταποκρινόμαστε σ’ αυτό  το  κληροδότημα, ώστε δουλεύοντας με ταπεινοφροσύνη, να είμαστε ενάρετοι, ώστε να επιδιώκουμε τον έπαινο από τον Θεό μόνο κι όχι από τους ανθρώπους; Αυτό ας το σκεφθεί ο καθένας μας, πώς θα είναι δυνατόν να αποκτήσει την αρετή και να την κάνει κτήμα του, θέτοντας τον εαυτό του στην υπηρεσία του Θεού, ώστε να λάβει απ' Εκείνον μόνο το δίκαιο έπαινο.