Υπό Αιδεσιμολ/του Ιερέως π. Ευαγγέλου Στ. Γκιουζέλη π. Θ.
Προϊστ. Ι. Μητρ. Ναού Αγ. Βησσαρίωνος Καλαμπάκας
H ΟΡΑΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
Θα έλεγε κάποιος πως οι αισθήσεις του σώματος έχουν το σκοπό τους και παίζουν καθοριστικό ρόλο. Μας λέει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: « Ψυχή δ΄ ἔστιν ἄημα Θεοῦ, καί μίξιν ἀνέτλη οὐρανίη χθονίοιο…»( Γρηγ. Θεολ. Περί ψυχῆς, P.G. 37,446), δηλ. η ψυχή είναι η πνοή του Θεού μέσα μας, και μίγμα ουράνιο και γήϊνο. Έχει δηλ. την ουράνια προέλευση, αλλά στη γη επιμελείται του σώματος για να το παραδώσει αλώβητο στο Δημιουργό του. Και αυτό θα επιτευχθεί με την σωστή χρήση των αισθήσεων, ώστε να φθάσει το σώμα να εξαγιαστεί.
Από τις πέντε αισθήσεις η κάθε μια καταλαμβάνει στο σώμα το ανάλογο στάδιο. Η αντίληψη της αφής παίζει το ρόλο του απτού και πραγματοποιείται με τη δερματική επιφάνεια του σώματος και των βλεννογόνων. Υπάρχει δηλ. «ένα δίκτυο νευρικών απολήξεων που ακολουθούνται από αισθητικά κύτταρα των νωτιαίων νεύρων». ( Ψυχολόγια, Στ. Μπαλογιάννη, σελ. 99). Επίσης η ακουστική αντίληψη με τον ήχο προσκρούοντα στον τυμπανικό υμένα και μεταδίδεται μέσω τριών οσταρίων του μέσου αυτιού στην ωοειδή θυρίδα και απ΄εκεί στον κοχλία( ο.π. σελ.87). Η αντίληψη της γεύσης και της όσφρησης ( ο.π. σελ. 93-98) βάσει των διαφόρων κυττάρων τους, των γλωσσικών βλεννογόνων-γευστικών θηλάκων καί των βλεννογόνων της μύτης που καταλήγουν σε νευρωτικά στοιχεία και που συνδέονται με την εγκεφαλική χώρα, αποτελούν ξεχωριστές λειτουργίες στο σώμα και όλες συνάμα εξυπηρετούν το δημιούργημα του Θεού, που λέγεται ανθρώπινο σώμα. Αλλά καί η άλλη αίσθηση, της οράσεως, παίζει το βασικό της ρόλο, αφού μ΄ αυτή απολαμβάνει ο καθένας τα εξαιρετικά φαινόμενα της φύσης και δοξολογεί το Θεό.
Όμως υπάρχει και η εσωτερική όραση, η όραση της ψυχής ή ενόραση. Μ΄ αυτή ο ένθεος άνθρωπος καταλαβαίνει τα μηνύματα του Θεού. Τα αντιλαμβάνεται άμεσα και χωρίς αναβολή. Πετυχαίνει να φθάσει στην προπτωτική κατάσταση, όπου ο πρώτος άνθρωπος, ο Αδάμ, είχε άμεση επικοινωνία με το Θεό και συνδιαλεγόταν χωρίς περισπασμούς και αναβολές.
Δυστυχώς όμως πολλοί την έχουν κατεστραμμένη την ενόραση λόγω των διαφόρων παθών. Δεν μπορούν να διακρίνουν το ευτελές από το πολύτιμο, το φθαρτό από το άφθαρτο, το πρόσκαιρο από το αιώνιο. Αυτός όμως που έχει καθαρίσει τα μάτια της ψυχής από τα πάθη βλέπει καθαρά και μπορεί να εκτιμήσει τηνν αληθινή αξία των πραγμάτων. Καλό είναι να γίνεται ό,τι γίνεται με αληθινή κριτική διάθεση. Μόνο τότε θα μπορούν να εκτιμήσουν την αξία που έχουν από το Θεό. Διότι ο Θεός πάντα παρουσιάζεται στο κατώφλι της ζωής μας να μας αδράξει από την πλάνη των παθών και να μας σώσει. Είναι «ζηλωτής» Θεός, δηλ. μας θέλει δικούς του και με καλή ζήλεια μας αγκαλιάζει και -« ὅς πάντας ανθρώπους θέλει σωθῆναι καί εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν» ( Α΄ Τιμ. Β΄,4),- θέλει να μας σώσει και να μας περιλάβει στην Ουράνιά Του Βασιλεία. Το είπε άλλωστε και ο ίδιος ο Κύριος: « Μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοί τόν Θεόν ὄψονται»( Ματθ. Ε΄, 8) Λογικό εἶναι να ιδούν τον Θεό « πρόσωπο προς πρόσωπο» ὅσοι καθαρίσουν τις καρδιές τους από τα πάθη. Τότε και μόνο τότε η όραση θα είναι καθαρή και διαυγέστατη.
Ας ελπίζουμε πως ο καθένας με τον τρόπο του θα προσπαθήσει να κρατήσει την εσωτερική όραση σε τέλειο βαθμό, ώστε να απολαύσει και στην παρούσα, αλλά και στη μέλλουσα ζωή την θέα του Θεού, Στην παρούσα μεν με τις ενέργειες του Θεού, στην μέλλουσα δε με την άμεση θέα του Θεού.
